Kreativnost na djelu – Inspirativna predavanja mladih umjetnika i stručnjaka na CREART konferenciji
Četvrto izdanje CREART konferencije biće održano u subotu, 15. novembra, sa početkom u 11 časova, u Kulturnom centru Kuća Milanovića u Banjoj Luci, u organizaciji Udruženja za promociju kulture i umjetnosti “CreArt”.
Ova konferencija osmišljena je sa ciljem da se kroz pozitivne primere iz domena kreativne industrije motivišu i edukuju prvenstveno studenti iz oblasti umetnosti, ali i šira javnost, kao i da promoviše značaj i potencijale kreativne industrije, te podstakne studente iz oblasti umetnosti i mlade neafirmisane umetnike na proaktivan pristup profesionalnom umetničkom razvoju i preduzetništvu u kulturi. CREART konferencija je jedina konferencija na području Republike Srpske, ali i Bosne i Hercegovine koja se bavi isključivo umetnošću, kulturom i kreativnim industrijama, te je po temama koje obrađuje i izazovima na koje pokušava dati rešenja jedinstvena u ovoj zemlji.
Predavači ovogodišnje CREART konferencije su: Nikolina Vujević (glumica), Marko Kusmuk (akademski slikar), David Mastikosa (kompozitor savremene umjeničke muzike), Bogdan Jovanović i Katarina Pinter Jovanović (producenti KotorArt festivala) i Jelena Janković – Beguš (menadžer programa CEBEF-a).
Kroz inspirativna i edukativna predavanja, govornici ovogodišnje CREART konferencije sa publikom će podeliti priče o tome kako je izgledao njihov profesionalni put, sa kakvim izazovima su se suočavali i na koji način su ih prevazišli, ali će ukazati i na konkretne načine putem kojih mladi umetnici mogu da primene svoja znanja, veštine i talente u daljem profesionalnom razvoju.
Ulaz na sve sadržaje je slobodan, ali je broj mjesta ograničen, te pozivamo sve zainteresovane da se prijave najkasnije do petka, 14. novembra, putem sljedećeg linka: OVDE
Ovogodišnju CREART konferenciju podržali su Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske, Gastro atelje Milunka, Stepa Bar, Restoran Le Coq, Leda voda, Pekara Sunce, LED media, Ultra magazin i Vinarija Jungić.
Više o samoj konferenciji, ali i o radu Udruženja možete saznati na zvaničnim CREART Instragram i Facebook stranicama:
Kontekst kulture u Banjoj Luci 2025. – između potencijala i stagnacije
Dok se Banja Luka i dalje prepoznaje po snažnoj energiji mladih umetnika i kulturnih inicijativa koje nastaju “odozdo”, ovogodišnji budžet za kulturu — prema dostupnim informacijama — beleži jedan od najnižih iznosa u poslednjih pet godina, sa skromnim procentualnim udelom u ukupnom gradskom i republičkom budžetu. To otvara pitanje prioriteta i strateškog pristupa kulturnom razvoju.
Iako su tradicionalne manifestacije poput Banjalučkog proljeća, Teatar festa „Petar Kočić“, Međunarodnog festivala animiranog filma, Džez festivala i Festivala književnosti Imperativ i dalje okosnica kulturne sezone, primetno je odsustvo dugoročnih programskih strategija koje bi kulturu pozicionirale kao alat obrazovanja, socijalne inkluzije i kreativne ekonomije.
Sanela BABIĆ, organizatorka festivala Imperativ, komentarišući situaciju na polju kulture u Banjoj Luci, nedavno je izjavila za Nezavisne i Glas Srpske:
Sve dok budžet za kulturu budemo zvali podrškom, ništa se neće promijeniti. Zapravo mijenja se – svake godine je gore nego prethodne. Ulazimo u maj, a ni grad ni Ministarstvo prosvjete i kulture nisu objavili konkurse za ovu godinu. Produkcija poskupljuje, budžeti se smanjuju, zaraćene političke strane prebacuju lopticu jedni na druge. Teško je baviti se kulturom u vremenu populizma, kada se sve estradizuje i kada nema nikakvih kriterijuma, kulturne politike, monitoringa. Meni nije normalno da vam neko da novac za projekat, a da ne dođe da vidi šta ste vi to uradili, da li je to posjećeno, da li je u skladu sa strategijom razvoja kulture, da li zadovoljava umjetničke kriterijume i sl. Zato i imamo trenutno na sceni ovo što imamo – prevlast šunda i „kursadžija“ nad kulturom i umjetnošću. Zato nema para za „Jazavac“, „Dane Vlade Miloševića“, „Imperativ“ i ostale kulturne događaje, jer „nismo smiješni“.
Budžetska izdvajanja za kulturu su minimalna. Često zaboravljamo da je kultura jedan od važnih stubova društva. Činjenica je da su u proteklih dvadesetak godina umjetnici bili naši najbolji ambasadori u svijetu. Od početka našeg rada ukazujemo da su promjene neophodne. Reagovali smo na nacrt gradskog budžeta jer su izdvajanja za kulturne manifestacije bila predviđena na osnovu prošlogodišnjeg rebalansa, a veliki broj značajnih manifestacija nije mogao da bude održan prošle godine zbog pandemije. Naša primjedba je uvažena i budžet za kulturne manifestacije je vraćen na iznos koji je usvojenim budžetom predviđen za kulturu. Međutim, samo povećanje budžeta neće riješiti probleme u kulturi dok se ne riješe sistemske stvari. Nedavno je na prijedlog Ministarstva prosvjete i kulture usvojen zakon o sticanju statusa samostalnog umjetnika i stručnjaka u kulturi. To je prvi korak ka poboljšanju. Promjene su uvijek moguće, ali ponekad je neophodno učiniti vidljivim probleme sa kojima se susreću kulturni radnici i umjetnici.
Poseban izazov ostaje nedostatak programa za rani razvoj kulturne svesti kod dece i mladih, kao i medijacionih projekata koji bi povezali umetnost sa zajednicom, školama i lokalnim preduzetništvom.
S druge strane izdvajamo jednu od izjava Milade Šukalo:
„Uz do sada najveća izdvajanja za kulturu, napravili smo velike iskorake kada je u pitanju revitalizacija tvrđave Kastel. … Zahvaljujući gradonačelniku koji podržava sve inovativne ideje … Banja Luka će dobiti prvi Centar kulturnih i kreativnih industrija.“
— Milada Šukalo, savjetnica gradonačelnika Banja Luke.
IZVOR: BLINKBA (objavljeno 4.10.2024)
Upravo zato, projekti poput CREART konferencije imaju poseban značaj: oni ne samo da inspirišu, već i modeluju ono što institucije često ne uspevaju da sprovedu – povezivanje umetnosti, obrazovanja i preduzetničkog duha.
Iako su sredstva mala, kulturni kapital grada i dalje raste kroz pojedince i nezavisne inicijative. Banja Luka tako postaje prostor kontrasta: između birokratskog minimalizma i stvaralačkog maksimalizma.
CREART je dokaz da kultura, i bez velikih fondova, može biti – pokret, stav i zajednica.
Upoznajte se sa predavačima CREART Konferencije:
NIKOLINA VUJEVIĆ
Nikolina Vujević, rođena 1.1.1997. u Golubincima, diplomirana je glumica. Završila je studije glume na Akademiji umetnosti u Novom Sadu 2020. godine. Na trećoj godini studija, dobija ulogu u predstavi Veštice iz Salema u režiji Nikite Milivojevića u Srpskom narodnom pozorištu. Odmah po završetku, premijerno izvodi svoj autorski komad, monodramu NINA? u kojoj je spojila svoje tri najveće ljubavi: muziku, glumu i ples sa kojom otvara sebi vrata pozorišnih scena širom Srbije. Svoj profesionalni rad započinje u Jugoslovenskom dramskom pozorištu 2021.godine, dok u septembru 2023. godine postaje deo ansambla Narodnog pozorišta u Subotici na godinu dana. U periodu od tri godine ostvarila je uloge u jedanaest profesionalnih predstava širom Srbije, u mjuzikl Kosa u Pozorištu mladih uskočila je za samo pet sati, a za svoj one woman show NINA? nagrađivana je na festivalima širom zemlje. Svoju predstavu sama producira i bavi se istraživanjem digitalnog marketinga na društvenim mrežama. Trenutno kao samostalni umetnik živi i radi na relaciji Minhen-Beograd, igra u pozorištu, piše poeziju, bavi se muzikom i priprema svoj kabare sa željom da nastavi da se razvija kao autor i izvodjač u sveri muzičkog teatra.
MARKO KUSMUK
Marko Kusmuk je rođen 15. februara 1985. godine u Sarajevu. Diplomirao je na Akademiji likovnih umjetnosti u Sarajevu na slikarskom odsjeku 2007. Magistrirao je u Rimu na Accademie di Belle Arti, odsek: slikarstvo u klasi prof. Dezideria Sanci sa radom / tezom pod nazivom „Rana renesansa Asizija“, 2008. Interdisciplinarne master studije upisuje 2011. god. na Univerzitetu umetnosti, odsek: teorija umetnosti i medija u klasi prof. Miška Šuvakovića. Doktorske studije završava 2016. god. odbranom disertacije sa radom / tezom pod nazivom „Likovna dekonstrukcija u dualizmu lica i naličja“, u klasi prof. Miloša Šobajića. Samostalni je umjetnik, izražava se kroz slikarstvo i crtež. Dobitnik je izuzetno vrijednih nagrada, te je imao preko 30 samostalnih izložbi, a kolektivno je izlagao na više od šezdeset žiriranih izložbi u zemlji i inostranstvu (Kina, Japan Italija, Njemačka, Turska, Danska, Slovenija, Švajcarska, Austrija, Mađarska, Hrvatska, Crna Gora, Bosna i Hercegovina i Srbija).
BOGDAN JOVANOVIĆ
Bogdan Jovanović rođen je u Leskovcu. Osnovne i master studije violončela završio je na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, u klasi prof. Marka Miletića. Od 2014. godine nastupa na KotorArt Festivalu, najpre kao izvođač, a potom se priključuje organizacionom timu, gde već četiri godine radi kao project i production manager u pripremi i realizaciji brojnih umetničkih programa i koncerata. U okviru organizacije Nove zvezde klasične muzike, oktobra 2021. godine uspešno je realizovao projekat 1 na 1. Od ove godine angažovan je i kao production manager na festivalu Klassiske Dage u Holstebrou, u Danskoj, gde sarađuje sa međunarodnim umetnicima i produkcijama u oblasti klasične muzike. Svojim radom Bogdan spaja umetničku kreativnost i menadžersku preciznost, povezujući svet umetnosti i savremeni pristup kulturnom menadžmentu.
KATARINA PINTER JOVANOVIĆ
Katarina Pinter Jovanović je violinistkinja i aktivna učesnica regionalne muzičke scene, sa posebnom strašću za organizaciju i realizaciju muzičkih događaja. Poslednje četiri godine doprinosi razvoju KotorArt festivala, gde vodi hospitality sektor i odnose sa umetnicima, uživajući u svakodnevnoj saradnji sa muzičarima i timom festivala. Trenutno je zaposlena u Muzičkoj školi “Isidor Bajić” u Novom Sadu, gde radi kao nastavnica violine i posvećeno prenosi svoje znanje i iskustvo mladim muzičarima.
DAVID MASTIKOSA
David Mastikosa (1992, BiH) je kompozitor mlađe generacije i docent na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjoj Luci. Osnovne i master studije završio je u klasi prof. Tatjane Milošević Mijanović, a doktorski umjetnički projekat odbranio 2025. godine u klasi prof. Aleksandre Vrebalov na Akademiji umetnosti Univerziteta u Novom Sadu. Godine 2022. osnovao je agenciju Art Lab, posvećenu savremenoj umjetničkoj muzici, kroz koju je inicirao brojne projekte i međunarodne saradnje. Njegova muzika se izvodi širom svijeta i nalazi se na repertoaru ansambala kao što su Third Coast Percussion, Stockholm Saxophone Quartet, Zagrebački solisti, Ensemble Metamorphosis, Ataneres Ensemble, LLLeggiero Trio i drugi. Djela Davida Mastikose izvođena su na brojnim festivalima, među kojima su Muzički biennale Zagreb (Hrvatska), AlbaNova (Belgija), CEME (Izrael), Festivalis Druskomanija (Litvanija), Dani Vlade S. Miloševića i Vareš Classic Festival (BiH), Trieste Flute Festival (Italija), Intrada Festival (Rumunija), Međunarodna tribina kompozitora i Beogradske muzičke svečanosti – BEMUS (Srbija). Boravio je na rezidenciji u Visby International Centre for Composers (VICC) u Švedskoj, a član je međunarodnog žirija Premio Internazionale Nuove Musiche u okviru takmičenja Città di Palmanova u Italiji. Njegova kamera opera Višnja sa zlatnom košticom izvedena je u junu 2025. na srpskom jeziku u Meksiku, u produkciji Escenia Ensamble A.C. i Universidad de las Américas Puebla (UDLAP). Kao pedagog, držao je radionice i predavanja na institucijama kao što su Conservatorio “G. Tartini” u Trstu, Royal College of Music (KMH) u Stokholmu, LUCA School of Arts u Belgiji i UDLAP u Meksiku. Od septembra 2025. Mastikosa obavlja dužnost prodekana za umjetnost i međunarodnu saradnju na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjoj Luci. Njegovu muziku ekskluzivno izdaje Donemus (Holandija).
JELENA JANKOVIĆ-BEGUŠ
Jelena Janković-Beguš je muzikolog i menadžer u kulturi sa više od dvadeset godina profesionalbog iskustva. Doktorirala je na Katedri za muzikologiju Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu (2022). Na istoj katedri završila je osnovne studije muzikologije (1999), a 2006. godine je magistrirala na Univerzitetu umetnosti u Beogradu, na UNESKO katedri – Interdisciplinarni program Kulturna politika i menadžment: interkulturalizam i medijacija na Balkanu, stekavši paralelno i Master diplomu Univerziteta „Limijer“ – Lion 2 (Francuska). U okviru magistarskih studija, kao dobitnica stipendije Vlade Francuske, boravila je na tromesečnoj praksi u Nacionalnoj operi u Lionu. Drugi put je bila stipendistkinja Vlade Francuske u školskoj 2009/2010. godini i stekla Master 2 diplomu Univerziteta „Dofin“ u Parizu u oblasti rukovođenja ustanovama kulture. Usavršavala se u oblasti menadžmenta u kulturi i na seminarima u Austriji i Nemačkoj. Profesionalnu aktivnost u oblasti kulture započela je 2002. godine u Ustanovi kulture Jugokoncert. Od 2014. godine je zaposlena u Centru beogradskih festivala (CEBEF), u kome radi kao producent Beogradskih muzičkih svečanosti (BEMUS), urednik i producent koncertne sezone, nacionalnih i međunarodnih projekata. Član je Upravnog odbora CEBEF-a, kao predstavnik zaposlenih. Profesionalnu aktivnost u oblasti kulture započela je 2002. godine u Ustanovi kulture Jugokoncert. Od 2014. godine je zaposlena u Centru beogradskih festivala (CEBEF), u kome radi kao producent Beogradskih muzičkih svečanosti (BEMUS), urednik i producent koncertne sezone, nacionalnih i međunarodnih projekata. Član je Upravnog odbora CEBEF-a, kao predstavnik zaposlenih. Od 2021. do 2023. godine bila je lokalni koordinator uspešnog projekta #synergy Sharpening the capacities of the classical music industry in the Western Balkans, kofinansiranog od strane Evropske komisije, koji je predstavljao saradnju šest međunarodnih festivala (na čelu sa KotorArtom iz Crne Gore) i promovisao 12 kompozitora i 30 mladih izvođača iz zemalja EU i regiona Zapadnog Balkana. Aktivna je i u oblasti naučnoistraživačkog rada, a njenu primarnu oblast interesovanja čine interdisciplinarna istraživanja savremenog srpskog i evropskog muzičkog stvaralaštva i njihove recepcije u domaćim i međunarodnim okvirima, kao i analiza umetničkih festivala i institucija. Objavila je oko četrdeset originalnih naučnih studija i desetak prikaza u značajnim međunarodnim i nacionalnim zbornicima radova i stručnim časopisima. Trenutno priprema monografiju o srpskom kompozitoru i akademiku Vlastimiru Trajkoviću. Angažovana je kao recezentkinja u srpskim i inostranim muzikološkim časopisima. Učestvovala je na međunarodnim naučnim skupovima i konferencijama u Srbiji i inostranstvu (Švajcarska, Francuska, Belgija, Španija, Grčka, Slovenija, Bugarska). Bila je urednica i kourednica naučnih zbornika u izdanju Muzikološkog društva Srbije (čija je članica od osnivanja), kao i velikog broja raznovrsnih publikacija. Kao priznanje za njene dosadašnje rezultate u oblasti naučnoistraživačkog rada, Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija dodelilo joj je zvanje Naučnog saradnika, 2023. godine. Angažovana je kao ekspert Evropske komisije za ocenjivanje projekata u okviru programa Kreativna Evropa (od 2018) i Horizont (od 2021). Godine 2018. dobila je Zahvalnicu Drugog programa Radio Beograda za dugogodišnju uspešnu saradnju.
